Siyah
çayda yapılan analizler bilgilendirme olarak verilmiştir ve tam ve güncel metin
değildir.
Analizler ile ilgili Standartların orijinallerinin
TSE'den
temin edilmeleri gerekmektedir.
ÇAYDA KURU
MADDE
MİKTARININ TAYİNİ - ISO
1572 TS
1561
![](../js/yukari.gif)
Gerekli
Olan Malzemeler :
Genel laboratuar aletleri - Değirmen - Numune
Kabı - Tartı Kabı - Porselen Kapsül - Etüv - Desikatör -
Analitik Terazi
Numune çay,
0.5 mm
gözenekli
elekten (30 numaralı elek) tamamıyla geçecek şekilde öğütülür.
Darası alınmış
temiz
bir
tartı kabı (porselen kapsül) içinde hassas terazide en fazla 1mg. hata
ile 5gr. çay numunesi tartılır
Tartımı
yapılan
porselen
kapsül içerisindeki çaylar etüvde 103± 20Cde 6 saat
bekletilir.
Kurutma
işleminden
sonra
etüvden çıkarılan porselen kapsül desikatöre konularak bir müddet
soğuması
beklenir. Daha sonra kapsül hassas terazide tartılır. Tekrar etüvde 1
saat tutulur, desikatörde soğutulur ve tartılır. Gerektiğinde bu
işlemler birbiri ardına, iki tartı rasındaki fark 0,005 g'ı aşmayıncaya
kadar tartılır.
Aynı
numune üzerinde iki
tayin yapılır.
Genellikle kurutma
dolabında
103± 20Cde 16 saatlik bir tek
kurutma süresi eşdeğer sonuçları verir. Fakat bunun özel her duruma
uygulanması analizcinin sorumluluğu altındadır.
ÇAYDA RUTUBET
MİKTARININ TAYİNİ - ISO
15732 TS
1562
Gerekli
Olan Malzemeler : Genel laboratuar
aletleri -
Tartı Kabı - Etüv - Desikatör - Analiz Terazi -
Çaydan numune TS
1568'e
göre alınır.
Tartı kabı 1 saat
süre ile 103± 20Cde etüvde tuttulur. Desikatörde
soğutulur ve 0,001 g hassasiyetle tartılır.
Alınan çay numunesi
TS
1561'e göre hazırlanır.
Hazırlanmış numuneden
5 g,
0,001 g hassasiyetle tartı kabı
içersinde tartılır.
Tartımı yapılan kap içerisindeki çaylar etüvde 103± 20Cde 6
saat
bekletilir.
Kurutma işleminden sonra
etüvden çıkarılan kap desikatöre konularak bir müddet
soğuması
beklenir. Daha sonra kapsül hassas terazide tartılır. Tekrar etüvde 1
saat tutulur, desikatörde soğutulur ve tartılır. Gerektiğinde bu
işlemler birbiri ardına, iki tartı rasındaki fark 0,005 g'ı aşmayıncaya
kadar tartılır.
Aynı numune
üzerinde iki
tayin
yapılır.
Genellikle kurutma dolabında 103± 20Cde 16 saatlik bir tek
kurutma süresi eşdeğer sonuçları verir. Fakat bunun özel her duruma
uygulanması analizcinin sorumluluğu altındadır.
ÇAYDA
SUDAKİ EKSTRAKTIN
TAYİNİ -
ISO 1574 TS 1563 "Eski Metot"
Gerekli
Olan Malzemeler :
Öğütücü - Saf Su Cihazı -
500ml'lik Kaynatma
Balonu
- Elektro termal Isıtıcı - Geri Soğutucu (Sokselet) 200ml'lik Mezür -
500ml'lik
Balon Joje - Huni - Filtre Kağıdı - 50ml'lik Pipet - 50ml'lik Beher -
Etüv
-Desikatör - Hassas Terazi
Öğütülüp
hazırlanan çay
numunesinden hassas terazide en çok 1mg. hata ile 2gr. tartılıp
500ml'lik
kaynatma balonuna konulur.
200ml kaynar
saf su
mezür
yardımıyla kaynatma balonuna dökülür ve bu balon geri soğutucu altında
elektro termal ısıtıcıda 1 saat kaynatılır. Balon arada sırada
çalkalanarak
homojen bir kaynama sağlanır. Kaynama işlemi bittikten hemen sonra
balon
alınarak oda sıcaklığına gelinceye kadar soğuması beklenir.Daha sonra bu
karışım
huni
yardımıyla 500ml'lik balon jojeye aktarılır ve posa ile birlikte saf
suyla
500ml'ye tamamlanır. Yine huni yardımıyla kuru filtre kağıdından
süzülerek
posa ile çay likörü birbirinden ayrılır. Burada posanın liköre
geçmemesine
ve likörün tozsuz olmasına
dikkat edilmelidir.
Çay
süzüntüsünden
50ml'lik
pipet yardımıyla 50ml. alınıp darası daha önce belirlenmiş olan
50ml'lik
behere konulur,etüvde 1030 C de 16 saat kurutulur.
Kurutma
işleminden
sonra
etüvden çıkarılan beher desikatöre konularak soğuması beklenir. Daha
sonra,
yeterince soğuyan beher alınarak hassas terazide tartılır.
ÇAYDA
SUDAKİ EKSTRAKTIN
TAYİNİ - TS
ISO 9768
Gerekli
Olan Malzemeler : Öğütücü - Saf Su Cihazı - 500ml'lik Kaynatma
Balonu
- Elektro Termal Isıtıcı - Geri Soğutucu (Sokselet) 200ml'lik Mezür -
G °Ch
Krozesi - Vakum Pompası - Etüv - Desikatör - Hassas Terazi - Deney
Elekleri,
Süzme kabı,
Etüv - Kurutma
Dolabı
: Kurutma Dolabı, sıcaklığın 103 + 2 °C'de
sabit
duracak şekilde ayarlanabildiği ve sıcak havanın içeride dolaşmasını
olmasını
sağlayan bir fan'a sahip olan cihaz.
G °Che Krozesi
-
Gözenekli Kapsül: Gözenekli kapsül, çapı 40mm, hacmi 70ml ve
gözenek büyüklüğü 160 µm- 250 µm arasında olan borosilikatla kaplı
camdan
yapılmıştır.
Desikatör: Desikatör,
içinde etkin olan bir nem çekici olan camdan yapılmış.
Analitik
Terazi: Analitik terazi, 0.001g hassasiyetle tartım yapabilen
hassas
terazi
Prensip : Standartta
belirtilen miktarda numunenin bir geri soğutucu düzenekle kaynar
su ile ekstrakte edilmesine dayanır. İşlem, süzme, yıkama, suyun
uzaklaştırılması
ve sıcak suda çözünmeyen kalıntı kısmın tartımını kapsar.
Tartım
sonucu elde edilen değerlere göre ekstrakt hesaplanır.
Deney
Numunesinin
Hazırlanması : ISO 1573'de verilen metotla kuru maddesi
belirlenmiş
deney numunesi kullanılır. 1,4mm'lik eleğin
üstünde kalan çayların %60'ı veya daha fazlası deneyden önce 3mm'lik
elekden
geçecek şekilde öğütülmüş olmalıdır.
İŞLEM
Çayda rutubet tayini ISO
1573 / TS 1562'ye göre yapılır.
Numune alma konusunda ISO
1839 / TS 1568- 2948'de yer alan metotlar kullanılır.
Gözenekli
Kapsülün
Hazırlanışı: Temizlenmiş kapsül 103 °C'de ayarlanmış
kurutma
dolabı içersinde 1 saat süreyle ısıtılır. Daha sonra desikatör
içersinde
soğutulup 0,001g hassasiyetle tartım işlemi gerçekleştirilir.
Deneyde
Kullanılacak
Numune Miktarı: 2g numune 0,001g hassasiyetle balon içersine
tartılır.
Deneyde
öngörülen
numune
miktarı, 200ml sıcak damıtık su veya en az bu su saflığına denk bir su
içersine konulur.Belli
aralıklarla
karıştırılmak
suretiyle 1 saat süre geri soğutuculu düzenekte kaynama
noktasının
altında bir sıcaklıkta ısıtılır.Önceden
hazırlanmış
gözenekli
kapsül içersinde vakum eşliğinde süzülür.Balon
içersinde
numune
kalmayacak şekilde birkaç kez damıtık su ile yıkanır ve çözünmeyen
kısım
tamamiyle gözenekli kapsül içerisine alınır.Son olarak
kalıntı
200ml
sıcak damıtık su ile yıkanır. Kalıntının bir pompa veya emme vazifesi
görecek
bir başka ciha yardımıyla suyu alınır.
Gözenekli
kapsül ve
içersindekiler
103 °C'de ayarlı etüv içersinde 16 saat tutulmak suretiyle
kurutulur.Daha sonra
desikatörde
soğutulur ve 0.001g hassasiyetle tartım işlemi yapılır.
% Ekstrakt
hesaplaması
şu şekildedir:
(mo x w) ' (m1 x
100)
%Ekstrakt =
-------------------------------
x100
(mo x w) |
mo
: Başlangıçta alınan numune miktarı, g
m1
: Kurutulmuş çözünmeyen kısım, kalıntı, g
w :
Numunenin
kütlece yüzde olarak ifade edildiği kuru madde içeriği; ISO 1573'de
tanımlanan
metotla belirlenir. Rutubetin 100'den çıkarılmasına eşittir. |
MAMUL
ÇAYDA
SELÜLOZ TAYİNİ -
ISO 5498 TS
6932
Gerekli Olan
Malzemeler : Öğütücü - Saf
Su Cihazı - 500ml'lik Kaynatma
Balonu - Elektrotermal Isıtıcı - Geri Soğutucu - Nuce Erleni – 200
ml'lik Mezür
- 0,25 N H2SO4 - 0.3 M
NaOH
- Alkol - Etüv - Desikatör (içerisinde etkin bir kurutucu bulunan) -
Mufle
Fırın – Go °Ch Krozesi - Vakum Pompası – Analitik Terazi.
- Numune çay,
1 mm
gözenekli elekten tamamen geçebilecek şekilde öğütülür. Öğütülüp
hazırlanan bu çay numunesinin önce rutubeti tespit edilir.
- Öğütülmüş
çay
numunesinden 3 gr. alınıp, 500 ml’lik. kaynatma balonuna konularak
üzerine mezür yardımıyla 200 ml sıcak H2SO4
çözeltisi ilave edilir ve geri soğutucu altında elektro termal
ısıtıcıda 30 dakika süre ile kaynatılır. Arada sırada balon evirip
çevrilerek içerisine konmuş olan çayın iyice kaynaması sağlanır.
- Balonda sıvı
ile
temasını kesmiş materyal kalmamasına dikkat edilir.
- Kaynama
tamamlandıktan sonra; vakum pompasına bağlanmış olan go °Ch krozesinin
dibine az miktarda cam pamuk yerleştirilerek, balonun içindeki çözelti
bu düzenekte süzülür. Kaynatma balonu her defasında 50 ml sıcak saf su
kullanılarak 3 kez yıkanır ve süzülür.
- Bu süzme
işleminin ardından vakum pompasına bağlanmış go °Ch krozesi içerisindeki
cam pamuk ve üzerindeki çay kalıntıları dikkatlice
go °Ch krozesinden alınarak
balonda kalan kalıntıya ilave edilir.
- Daha sonra
balona 200 ml sıcak sodyumhidroksit ( NaOH ) çözeltisi ilave edilir ve
tam 30 dakika süre ile kaynatılır. Kaynamadan sonra bir önceki
işlemde süzdüğümüz go °Ch krozesinde ( ikinci süzme go °Ch
krozesine
süzmeyi kolaylaştırmak için iri tanecikli kum eklenir)
süzme işlemi yapılır. Balon yine 3 kez 50’şer ml sıcak
saf
su ile ve sonra bir kez de alkolle çalkalanarak yıkama yapılır.
- Balondaki
tüm
kalıntının go °Ch krozesine aktarılması sağlanır.
- Go °Ch
krozesi muhtevası etüvde 103 °C
'de sabit tartıma gelinceye kadar kurutulduktan sonra desikatörde
soğutulur ve analitik terazide tartılır. (M2)
- Kurutmadan
sonra
go °Ch krozesi muhtevası mufle fırında 550 0C
+,- 25 0C de sabit kütle elde
edilinceye kadar yakılır. Desikatörde soğumaya bırakılır 0,5 mg
hassasiyetle tartılır. (M3)
.
(M2 - M3)
% Selüloz =
---------------x100
M1
M1
: Numunenin Ağırlığı x Kuru Madde (100 -Rutubet)
M2 :
Porselen Kapsül + Kalıntı (etüvde kurutulduktan sonra tartılan ağırlık
M3 :
Porselen Kapsül gr,(en son yapılan yakma işleminden sonraki ağırlık)
- 0.25 N H2SO4
Çözeltisi:Yoğunluğu 1,84
gr / cm3 olan % 98'lik H2SO4
çözeltinden 6,8 ml alınıp 1000 ml saf
suyla karıştırılır.
- 0.3 M NaOH
Çözeltisi: 12,5 gr NaOH alınır ve
1000 ml
saf su eklenerek karıştırılır.
Sabit
Tartım : Kurutma veya
yakmada iki tartım arasındaki fark 1
mg geçmeyinceye kadar yapılan işlemdir
TOPLAM KÜL
TAYİNİ
-
ISO 1575 TS
1564
Gerekli
Olan Malzemeler : Öğütücü - Porselen Kroze - Saf Su Cihazı - Alkol - Desikatör - Mufle Fırın - Hassas Terazi.
Kapsül içindeki deney numunesi
gerekirse 100 °C'a yakın bir sıcaklıkta, rutubeti kayboluncaya kadar
ısıtılır. Kapsül, kül fırınına konulur ve kül, karbon
parçacıklarından belirgin bir şekilde arınıncaya kadar 525ºC+25ºC'da
en az 1 saat yakılır. Soğumaya bırakılır sonra kül damıtık su ile
nemlendirilir, önce buhar banyosu sonra elektrik ocağı üzerinde
kurutulur. Kapsül tekrar fırında 60 dakika süre ile tutulur,
desikatörde soğutulur ve tartılır.
Fırında tekrar 30 dakika ısıtılır,
soğutulur ve tartılır. Birbiri ardına yapılan iki tartı arasındaki
fark 0,001 g' ı aşmayıncaya kadar bu işlemler tekrarlanır.
Elde edilen toplam kül, gerekirse
suda çözünen kül ve suda çözünmeyen kül (TS 1565) asitte çözünebilir
kül (TS 1566) tayinlerinde de kullanılabilir.
100x Külün ağırlığı
% Toplam Kül
=
-------------------------------
Kuru Madde
Külün
Ağırlığı :(
Kroze
darası+numune ) - Kroze darası
Kuru
Madde:
(
Başlangıç numunesinin ağırlığı )x (% Kuru madde)
% Kuru
Madde :
100-
Rutubet |
ASİTTE
ÇÖZÜNMEYEN
KÜLÜN TAYİNİ - TS 1566 ISO 1577
Gerekli
Olan Malzemeler :
Porselen Kroze - Saf Su Cihazı - Hot Plate - HCL
- Huni - Filtre Kağıdı - Desikatör - Mufle Fırın - Hassas Terazi.
ISO 1575íde belirtildiği şekilde elde
edilen ve kapsülde bulunan toplam küle, hidroklorik asitten 25 mL
ilave edilir. Kapsül, sıçramayı önlemek için bir saat camı ile kapatılır
ve çözelti su banyosu üzerinde 10 dakika süreyle yavaş yavaş kaynatılır.
Soğuması için bekletilir ve kapsül muhtevası süzgeç kağıdından süzülür.
Kapsül ve süzgeç kağıdı sıcak su ile, yıkama sularında hiç klorür
iyonları kalmayıncaya kadar yıkanır.
Bu husus gümüş nitrat çözeltisi ile
kontrol edilir. Süzgeç kağıdı ve muhtevası tekrar kapsüle geri konur,
kaynamakta olan su banyosu üzerinde su muhtevası dikkatlice
buharlaştırılır ve sıcaklığı 525°C ± 25°C da kontrol edilen fırında
bakiye, görünürde hiç karbon partikülleri kalmayıncaya kadar yakılır.
Kapsül desikatörde soğutulur ve daha
sonra tartılır. Fırında 30 dakika süreyle tekrar yakılır soğuması için
bekletilir ve tartılır.
Bu işlemler, arka arkaya yapılan iki
tartım sonucu arasındaki fark 0,001 g aşmayıncaya kadar gerekirse
tekrarlanır. Elde edilen en kütle değeri kaydedilir.
100 x Asitte erimeyen kül %Asitte Erimeyen
Kül
= -----------------------------------
Kuru madde
Asitte erimeyen kül:
( Krozenin darası + numune ) - Krozenin darası Kuru madde :
(Toplam
kül başlangıcındaki numunenin ağırlığı) x (% Kuru madde)
SUDA
ERİYEN KÜLDE
ALKALİLİK TAYİNİ -
ISO 1578 TS
1567
Gerekli
Olan Malzemeler : Saf Su Cihazı - Ölçülü Beher - HCL Çözeltisi 0,1
N Ayarlı - Metiloranj İndikatör Çözeltisi, 0,5 gr/l'lik - 500 ml.'lik
Balon
Joje ' 10 ml'lik Pipet - Manyetik Çalkalayıcı - Otomatik Büret-
Hassas
Terazi
Suda
çözünen
kül tayininden
elde edilen süzüntü soğumaya bırakılır.
Ölçülü
beher
içerisinde
bulunan süzüntü soğuyunca içerisine indikatör olarak birkaç damla metil
oranj* çözeltisi ilave edilir. Otomatik büret ve manyetik karıştırıcı
yardımıyla
bu karışım 0.1 N HCL* çözeltisi ile titre edilir.
Süzüntünün
rengi pembe
oluncaya kadar titre işlemine devam edilir.
·
Titre
işleminde sarfedilen
HCL miktarı kaydedilir.
*Metil
Oranj
Çözeltisi
: 0.05 gr. metil oranj saf su ile 100ml'ye tamamlanır.
·
*0.1
N
HCL
Çözeltisi
: HCL çözeltisinden pipet yardımıyla 4.1ml alınır ve saf su ile
500ml'ye
tamamlanır. |
Öğütülmüş
numunede,
kuru
madde esası üzerinden, suda çözünen külün alkaliliği
potasyumhidroksitin
ağırlıkça yüzdesi olarak;
56 x V Kül Alkalinitesi
(KOH)
= -------------------------
M0 x Kuru Madde |
V :
Sarf edilen
HCL miktarı (ml) Kuru
Madde:
100-Rutubet M0 : Deney
numunesinin
ağırlığı |
SUDA
ÇÖZÜNEN VE
ÇÖZÜNMEYEN KÜL TAYİNİ - ISO 1576 TS
1565
Gerekli
Olan Malzemeler : Saf Su Cihazı - Ölçülü Beher - Pipet - Hot Plate
- Filtre Kağıdı - Huni - Porselen Kroze - Mufle Fırın - Desikatör -
Hassas
Terazi.
Krozedeki toplam küle pipet
yardımıyla 10ml saf su konur. Kroze kaynama durumuna gelinceye kadar
hot
plate üzerinde ısıtılır. Daha sonra huni vasıtasıyla filtre kağıdından
ölçülü beherlere süzülür.
Süzüntü ve yıkama
sularının
toplamı 60ml oluncaya kadar kroze sıcak saf su ile yıkanır. Filtre
kağıdı
ve içindekiler düzgünce katlanarak krozeye konur.
Kroze, filtre
kağıdının
suyunun uçurulması için hot plate üzerinde bir müddet ısıtılır. Mufle
fırında
5250C de30 dakik yakılır. Yakma işleminden sonra porselen
kroze desikatöre konulur, soğuması beklenir ve hassas terazide
tartılır.
Hem süzüntü hem kül ilerdeki tayinler için saklanır.
Toplam Kül Ağırlığı - Suda Çözünmeyen Külün Ağırlığı
% Suda Çözünmeyen
Kül=
-----------------------------------------------------------------------------------
x100
Toplam Külün Ağırlığı
Toplam Kül Ağırlığı
: (Kroze darası + numune) - Kroze darası
Suda Çözünmeyen
Kül
Ağırlığı: (Kroze darası+numune) - Kroze darası
Suda Çözünen Kül
:
100 - Suda Çözünmeyen Kül
SPEKTROFOTOMETRİK
YÖNTEM İLE KAFEİN TAYİNİ
Gerekli
Olan Malzemeler: Huni - Erlen - Cam Pamuk - 10ml'lik
Pipet - Ayırma
Hunisi - Amonyak - Kloroform - 50ml'lik ve 100 ml’lik, Balon Joje -
Spektrofotometre.
- Su ekstraktı tayini yapılır. Süzüntüden pipet
yardımıyla 10 ml
alınarak ayırma hunisine konulur. Üzerine pipetle 0.5ml
amonyak ilave edilerek hafifçe elde çalkalanır.
- Tekrar bu karışıma
pipet vasıtasıyla 10 ml kloroform ilave edilir ve elde 1-2 dakika daha
çalkalanır (Çalkalama işlemi sonucunda kloroformun ayırma hunisinin alt
kısmına çöktüğü görülecektir).
- Daha sonra 50
ml’lik balon jojenin üzerine huni ile birlikte cam pamuk yerleştirilir.
Ayırma hunisinin alt kısmında kalan
kloroform
cam pamuktan süzülerek bu balon joje içerisine akıtılır. (Sadece
alt kısımdaki kloroformun akıtılmasına dikkat edilmelidir.)
- Tekrar
ayırma hunisine pipetle 10 ml kloroform konularak 1-2 dakika hafifçe
çalkalanır. Ayırma hunisinin alt kısmında kalan kloroform yine cam
pamuktan süzülerek balon jojeye aktarılır.
- Balon
joje kloroform ile 50 ml’ ye tamamlanır. Bu balon jojeden alınan numune
ile 276 nm dalga boyunda spektrofotometrede
ölçüm yapılır.
|
|
Absorbans
x Kurve
Faktörü
x 0,125 (Seyrelme
Faktörü ) |
% Kafein |
=
|
------------------------------------------------------
|
|
|
(100-Rutubet)
/ 100 |
Kafein Standardı Hazırlama
Yöntemi:
Stok
kafein çözeltisi : Rutubeti
alınmış 0,1 gr kafein tartılır ve kloroform ile 100 ml’ye tamamlanır.
Hazırlanan stok çözeltinin konsantras- yonu 1000 ppm dir.
Ara stok
kafein çözeltisi : Stok
Kafein çözeltisinden 10 ml alınır.ve 100 ml
kloroform ile tamamlanır.Hazırlanan bu
ara stok 100 ppm kafein içeriyor demektir.
Standart
Kafein Çözeltisi :
Hazırlanan ara stoktan 2 ml- 4 ml –6 ml – 8ml – 10 ml
alınarak 50 ml’lik balonlara aktarılır
ve balonlar işaret çizgilerine kadar
kloroform ile tamamlanır.Hazırlanan bu standartlar sırasıyla
4ppm, 8ppm,12ppm,16ppm, 20ppm kafein
içerirler.Her standardın 276 nm dalga boyunda spektrofotometrede
kloroforma
karşı absorbansı belirlenir. Buradan kurve faktörü hesaplanır.
|
|
Konsantasyon
/
Absorbans
|
|
( 4
/ Abs + 8 / Abs + 12 / Abs + 16 / Abs + 20 / Abs) |
Kurve
Faktörü
|
=
|
-------------------------
|
=
|
--------------------------------------
|
|
|
Konsantrasyon
Sayısı
|
|
5
|
SİYAH
ÇAYDA TF TAYİNİ
Gerekli
Olan Malzemeler : Öğütücü - Saf Su Cihazı - 150ml'lik Erlen - Huni
- Filtre Kağıdı - Ayırma Hunisi - 10ml'lik Pipet - 2ml'lik Pipet - Test
Tüpü - Mekanik Çalkalayıcı - Spektrofotometre.
Kullanılan
Kimyevi
Maddeler: Etanol% 95, Difenil borik asit 2 amino etil ester (2
gr.difenil
borik asit 2 amino etil ester 100ml % 95 lik etanolle eritilir.),
Ridestile
izobütil metil keton ( I.B.M.K.)
Siyah çay numunesinden
hassas terazide 3gr. tartılır. 150ml'lik erlene konulur ve üzerine
125ml.
kaynar saf su ilave edilir.
Mekanik çalkalayıcıda 10
dakika çalkalanır ve karışım huni yardımıyla filtre kağıdından balona
süzülür.
Oda sıcaklığına gelinceye kadar soğuması beklenir.
Ayırma hunisine bu süzüntüden
pipet yardımıyla 10ml. konur. Üzerine yine pipetle 10ml. I.B.M.K. ilave
edilir. Daha sonra mekanik çalkalayıcıda 15 dakika çalkalanır.
Bekletilerek
fazların ayrılması temin edilir.
Daha sonra üst tabakadan
pipet yardımıyla 2ml. alınarak test tüpüne konur. Ayrıca yine pipetle
4ml.
etanol (alkol) ve 2ml. difenil boric asit 2 amino etil ester eriyiği
ilave
ilave edilerek mekanik çalkalayıcıda iki dakika çalkalanır.
Rengin tam teşekkül etmesi
için tam 15 dakika bekletilir. Daha sonra spektrofotometrede 625 mM'da
çabucak okuma yapılır.
Spektrofotometrede
önce blank (şahit) okuması yapılır. Blank okuması için I.B.M.K. /
etanol,
(1 / 4) karışımı hazırlanır.
47.9
% TF ( Mmol /
gr )
= E (625) x --------------------
Kuru madde / 100
TOPLAM TOZ
ÇAY
TAYİNİ
Gerekli Olan
Malzemeler
: Sallayıcı elek, terazi
Tayin Metodu : 100
gr harmanlanmış siyah çay, göz açıklığı 0,35 mm olan elekte
5 dk. elenir. Elek altına geçen toz çay tartılır ve ağırlıkça %
miktarı
hesaplanır.
Toplam Toz
Çay
Miktarı (m/m) %: 0,35 mm elek altında kalan çay (% , gr )
DUYU İLE
MUAYENE
(Tadım)
Gerekli
Olan Malzemeler : Porselen Kap - Tadım Kasesi - Tadım Kaşığı
Duyu
ile
muayene bakılarak,
koklanarak yapıldıktan sonra 2,83gr. tartılır ve 150ml.lik özel
porselen
kaba konur; üzerine kaynar derecedeki damıtık sudan 140ml.lik kadar
ilave
edilir.
Kabın
kapağı
örtülür ve
5-6 dakika beklenilir.
Elde
edilen
sıvıya likör
adı verilir. Bu likör ayrı bir kaba (Tadım Kasesi) alınır ve porselen
kapta
kalan çay yaprakları aynı kabın tersine çevrilmiş kapağı içerisine
konulur.
Duyusal
muayene
40lux'lük
ışık veren flüoresan lamba ile aydınlatılmış bir laboratuarda
yapılmalıdır.
Tadımda
örnek
yutulmamalıdır.
Önce
kuru
çay
,sonra dem
artığı, daha sonra da likör incelenir.
Tadım
sırasında
likörün
sıcaklık derecesi 43-440C kadar olmalıdır. Likör kaptan 8ml.
hacimli bir metal kaşıkla alınır. Aroması ve özellikleri incelenir.
Tadımcının
çayın kalitesi
konusunda kesin karara varmasında incelenmesi gereken en önemli özellik
likör rengidir. Ancak likörün rengi ve parlaklığı da incelenerek
tadımcı
likörün dem durumu, dolgunluk ve burukluk özellikleri üzerine ilk
gözlemleri
edinir.
Duyu
ile
muayyene sonucunda
toplam puanı 70'den az olan çaylar standart dışı, 70 ve 70'den fazla
olan
çaylar ise kaliteli olarak değerlendirilir.
|
SİYAH
ÇAYIN DUYU ÖZELLİKLERİ VE DEĞERLENDİRME
Numunenin
Özellikleri |
Değerlendirme
|
Puanlama
|
Kuru
Çayın Görünüşü |
Düzgün
görünüşlü siyah veya koyu bakır renkli olmalı, lif ve çöp ihtiva
etmemeli |
10
|
Dem
Rengi |
Koyu
kırmızı ve kırmızımsı görünüşte, parlak olmalı, mat ve bulanık, tortulu
veya esmerimsi olmamalı |
25
|
Burukluk,Dolgunluk |
Dili
çeker durumda buruk olmalı ve dolgun özellikte olmalı |
30
|
Dem
Artığı'nın (Posa) Rengi ve Kokusu |
Mütecanis
ve uygun bir bakır kırmızısı renkte olmalı, yeşil yaprak mümkün olduğu
kadar az, posadaki yapraklar parlak olmalı ve kararmış olmamalı |
15
|
Demin
Aroması |
İyi
çaya has ve hoş olmalıdır |
20
|
PRATİKTE
ÇAY ANALİZ SÜRELERİ
Numune Adedi :1
ANALİZLER |
1.
GÜN |
2.
GÜN |
3.
GÜN |
Kafein |
Sonuçlanır
|
-
|
-
|
Su
Ekstraktı |
Başlar
|
Sonuçlanır
|
-
|
Kuru
Madde Miktarı |
Başlar
|
Sonuçlanır
|
-
|
Toplam
Kül |
Başlar
|
Sonuçlanır
|
-
|
Suda
Çözünen Külde Alkalilik |
-
|
Sonuçlanır
|
-
|
Asitte
Erimeyen Kül |
-
|
Sonuçlanır
|
-
|
Suda
Çözünen ve Çözünmeyen Kül |
-
|
Sonuçlanır
|
-
|
Ham
Selüloz |
-
|
Başlar
|
Sonuçlanır
|
TF |
-
|
-
|
Sonuçlanır
|
Toplam
Toz Çay |
Sonuçlanır
|
-
|
-
|
Okside
Olmamış Parça |
Sonuçlanır
|
-
|
-
|
|