HELEZON VE BANTLI KONVEYÖR HESAP VE BİLGİLER

Helezon-konveyorler,hesaplamalar Helezon Hesaplamaları Tork-veya-guc-momenti hesap
Rülulo-Konveyor-Guc-Hesabi Bantli-Konveyor-Guc-Hesabi Helezon bilgiler dosyası

Helezon İleticilerin Avantajları

  • İmalat şekli basittir,
  • Kısa iletim uzunluklarında ve küçük iletim miktarlarında maliyeti düşüktür,
  • Kompakt yapıdadırlar,
  • Kapalı tekne içinde tozsuz, kokusuz ve hatta gereği halinde basınç altında iletim yapar,
  • İletim yolu üzerinde birçok yerinden beslenebilmesi ve mal alımı kolaydır,
  • Açılı konumlarda çalışabilir,
  • Farklı malzemelerin birlikte taşınmasında karıştırıcı görevi yapar,
  • Modüler olarak imal edilebilirler,
  • Kolay monte demonte edilirler,
  • Yüksek sıcaklıklardaki malzemeleri aktarabilirler,

Helezon İleticilerin Dezavantajları

  • İletim malının tekneye ve helezon kanatlarına sürtünmesi (yığın malının aşınması, kırılması) ile taşınan malzemenin kalitesinin düşmesi mümkündür,
  • Sürtünmelerin sonucu olarak parçaların aşınması mümkündür,
  • Yapışkan ve kolay pişen mallarda tıkanma yapabilir,
  • Birim zamanda iletilen madde miktarının düşük olması,
  • Aktarma mesafeleri sınırlıdır (Max 50 metre),
  • Enerji tüketimleri fazladır,
 

Helezon Konveyörlerin Yapısı

Helezon konveyorlerde ana unsur bir mile sarılı olarak taşımayı yapan helezondur. Helezon mili baş ve sondan helezon gövdesine yataklanmıştır. Eğer helezon boyu çok uzunsa aralıklarla askı yataklarına alınması gerekir. Bir helezonda askı yataklarının bulunması verimi oldukça düşürdüğü, helezonlarda tıkanmalara neden olduğu için askı yatağı kullanımından mümkün olduğunca kaçınılmalıdır.Helezonlar taşımanın özelliğine göre çok farklı yapılarda imal edilebilirler;

  • Sabit hatveli helezonlar,
  • Artan hatveli helezonlar,
  • Konik milli helezonlar,
  • Milsiz helezonlar,
  • Çok yollu helezonlar,
  • Kauçuk kanatlı helezonlar,

Olarak tanımlanabilirler.Eğer bir helezon konveyöre birden fazla noktadan malzeme beslemesi yapılıyorsa malzemenin sıkışmaması için artan hatveli helezonlar kullanılmalıdır. Konveyorun hatvesi akış yönüne göre arka tarafta daha az olduğu için arkadan gelen malzemenin akış hızı düşük, ön taraflarda ise daha büyük hatve nedeni ile akış hızı yüksek olduğundan arkadan malzeme gelmeden ön taraftaki malzeme daha hızlı boşalmış olacağı için malzemenin sıkışması önlenmiş olur.

Helezon Besleyiciler

Helezon besleyiciler belli zamanlarda ve belli miktarlarda (dozajlama) malzeme beslemesi yapılacak ise kullanılırlar. Helezon besleyicilerin helezon konveyörlerden en büyük farkı malzemeyi 100% doluluk oranları ile taşımalarıdır. Konveyorlerde ise doluluk oranı taşınacak malzemeye göre 15%-45% arasında değişir.Helezon besleyiciler de en önemli husus kapasitenin değişken olmamasıdır. Bu nedenle  özellikle bunkere tüm boy bağlanan besleyicilerde konik milli ve değişken adımlı helezonlar kullanılması gerekir. Besleyicilerde sabit kapasite için deneysel olarak tespit edilen helezon boyutları helezon dış çapı cinsinden aşağıdaki şekilde verilmiştir.

feeder helezon

300 mm helezon dış çapı olan bir besleyicinin sabit kapasite çalışmasını sağlayacak ölçüler ise aşağıda belirtilmiştir.

300 mm Dış Çapında Helezon Besleyici

Helezon mikserlerde helezon farklı bunkerlerdeki farklı malzemeleri her bunkerin altındaki ayarlı kapaklar vasıtası ile alır. Bunlarda da malzeme sıkışmasını önlemek için değişken adımlı helezon kanatları kullanılır.

kurt
 

Helezon Konveyörlerin Tasarımı

Helezon konveyörde üç önemli tasarım unsuru vardır. Bunlar;

  1. Helezon konveyörlerin kapasitesi,
  2. Helezon konveyörün güç gereksinimi,
  3. Helezon kanatlarının imalata yönelik açınımlarının çizilmesi,

Helezon Konveyörlerin Kapasite Hesabı

İletim miktarı iletim hızı ile ilgilidir. Burada ana faktörler helezon devri N (rpm) ve helezon çapı (D) değerleridir. Doldurma kesiti ve iletim hızına uygun olarak iletim miktarı aşağıdaki formül ile hesaplanır:

konveyor kapasite

Burada;

CS : Helezon faktörü
kδ : Eğim faktörü
Ds : Helezonun dış çapı ( mm )
ε : Doldurma derecesi ( % )
α : Taşınan malzemenin yoğunluğu ( kg/m³ )

helezon olculeri

DIN 15261’e göre helezon iletici ölçüleri; İletim hızları, iletim mallarının özelliklerine göre tespit edilir ve A, B, C sınıflarına ayrılırlar.

A sınıfı un , fasulye ve tahıl gibi kolay akabilen, aşındırmayan iletim mallarını içermektedir.


B sınıfı kömür taneleri, kaba tuz, testere unu gibi ince taneli, tamamen serbest olarak akamayan veya biraz aşındıran iletim mallarını kapsamaktadır.


C sınıfı kuvvetli aşındıran, kaba parçalı, kötü akma özelliği gösteren iletim mallarını kapsamaktadır. Bu grupta kül, kum ve benzeri malzemeler toplanmıştır. Bunlar alçak hızlarla iletilirler.

helezon olculeri tablo

Helezon çapına uygun olan devir sayıları

Ayrıca ağır malzemelerin taşınmasında devir 50 (rpm) i geçmemelidir. Hafif malzemelerin taşınmasında helezon devri 150(rpm) i geçmemelidir. Taşınan malzemelerin özgül ağırlğı, aşındırma özelliği, helezon çapı arttıkça helzon devri daha düşük tutulmalıdır.

Dış helezon çapına bağlı olarak max. ve min . devir sayıları

Doldurma derecesi iletim malının çeşidine ve tane büyüklüğüne bağlı olarak tıkanma olmaması için aşağıdaki değerlerde seçilmelidir;

ε = 0.45 Kolay akan , aşındırmayan iletim malları (un, tahıl)
ε = 0.30 Hafif aşındıran , taneli ve küçük parçalı yığın mallar (tuz, kum, çakıl)
ε = 0.15 Ağır, çok aşındıran, kimyasal olarak etki eden yığın mallar (kül, kil, çimento, gübre, toprak, cevher)

Depo ve bunker boşaltma işlerinde kullanılan helezon ileticilerinde ε ≤ 0.80 olarak ayarlanmalıdır.

Eğim açılarına göre eğim faktörü değerleri

Yatay ve δ = 25 ° ye kadar eğik çalışan ileticilerde kδ değeri yukarıdaki tabloya göre alınmalıdır. Aşırı eğik ve dik helezon ileticilerde CS, ε, ve kδ değerleri çeşitli yığın mallara göre deneylerle tespit edilmelidir.

 

Helezon Konveyörlerin Güç Hesabı

Helezon konveyörün güç hesabına tesir eden bir çok faktör bulunmaktadır. Ancak en önemli faktörler aşağıda belirtilenlerdir. Bunlar;

P1= Helezon konveyorun boş iken çalıştırılmasına yetecek güç
P2= Helezon konveyorun malzemeyi yatayda taşımasına yetecek güç
P3= Helezon konveyor eğimli ise malzemeyi yükseltmeye yetecek güç

Devir sayısının ve doldurma derecesinin güç gereksinimine olan etkisi tabloda verilmiştir.

Değişik doldurma derecelerinde ulaşılan iletim gücü

Çok zor olarak elde edilebilen bu bağıntılar nedeniyle pratikte bir toplam direnç katsayısı ile hesap yapılır. Bu faktörlerin toplamı ile toplam güç gereksimi elde edilir ve aşağıdaki formül ile hesaplanır;

konveyor guc
Burada;


P= Toplam gereken güç (KW)
D= Helezon çapı (m)
L= Helezon boyu (m)
H= Malzemenin kaldırılacağı dikey mesafe (m)
Q= Helezon kapasitesi (Ton/saat),
μ = Malzeme direnç katsayısı,

Malzeme direnç katsayısı

tabl3
 

Helezon Konveyörlerin Kanat Açınım Hesabı

Helezon konveyor kanatlarının bir hatvelik kısmı genellikle sacdan kesilir ve mil üzerinde iki kenarı arasındaki mesafe hatve ölçüsüne gelinceye kadar çekilerek mil çevresine kaynak edilir. Mil üzerinde kaç hatve varsa o sayıda kanat kesilerek önce kaynak edilen hatve kanadının kenarına kaynak edilir ve aynı şekilde hatve boyuna çektirilerek mile helezonik şekilde kaynak edilirler.

Helezon Kanadı

Helezon Kanadı, helezon konveyorun tek hatvelik kanat açınım formülleri aşağıdaki gibidir;

konveyor kanat1

konveyor kanat2  ve konveyor kanat3

konveyor kanat4  ve R=r+b

konveyor kanat6ve  konveyor kanat5

Burada;

b: Helezon kanadının genişliği (mm),
D: Helezon dış çapı,
d : Helezon mil çapı,
S : Helezonun hatvesi,
A: Helezonun bir kanadı açınımının dış çevresi,
a : Helezonun bir kanadı açınımının iç çevresi,
R: Kanat açınımı dış radyüsü,
r: Kanat açınımı iç radyüsü,
Ω: Kanat açınımı kenarları arasındaki açı,

Normalde hatveler helezon çapına eşit seçilirler. Ancak çok hızlı aktarılması gereken hafif malzemelerde hatve çaptan büyük, yavaş aktarılması gereken ağır malzemelerde ise hatve çaptan az olmalıdır.Helezon konveyorlerde dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli husus, helezon kanatları ile helezon yatağı arasında mutlaka bir boşluk bulunması gereğidir. Bu boşluk (c) taşınan malzemenin tane büyüklüğüne ve mil çapına göre 5 ila 15 mm arasında değişir. (ince taneli malzemelerde daha az boşluk yeter).Mil boyu arttıkça yataklar arasındaki seğim artacağından mil çapı veya mil borusunun et kalınlığı kanatların seğim nedeni ile yuvaya sürtünmesini önleyecek kadar büyük seçilmelidir. Çok uzun konveyorlerde ise gerekiyorsa askı yatakları kullanılmalıdır.Değişken hatveli ve konik milli helezon tasarımında ise her hatve boyu için ayrı ayrı açınım yapılması gerekir.

Kademeli Artan Hatveli Helezon Kanat Hesabı

Değişken hatveli helezon çiziminde pratikte hatve doğrusal olarak arttırılmaz. Her adımda hatve kademeli olarak arttırılır ve açınımlar her hatve boyu için ayrı ayrı çizilerek imalat gerçekleştirilir.Her hatve sonundaki ikinci hatvenin değeri aşağıdaki formülden elde edilebilir;

helezon kanat1

Burada;

S1= İlk adımdaki hatve değeri (mm),
S2= Son adımdaki hatve değeri (mm),
Sh= Açınımı çizilecek adımdaki hatve değeri (mm),
h= Açınımı çizilecek adım numarası (1 den başlar),
H= Toplam adım (sarım) sayısı,
L= Toplam helezon boyu (mm),

Burada dikkat edilmesi gereken diğer bir husus ise; sabit hatveli helezonlarda helezon boyu sarım sayısı ile hatvenin çarpımına eşittir, ancak artan hatveli helezonlarda helzon boyu aşağıdaki formülden elde edilir.

helezon kanat2
 

Konik Milli ve Değişken Hatveli Helezon

Eğer artan hatveli helezonda konik mil kullanılmış ise (genellikle besleyicilerde sabit kapasite için kullanılır) her hatve kanadında konik milin karşılık gelen çapı hesaplanmalı ve kanat açınımı bu ölçülere göre hesaplanmalıdır.

konik ve degisen h

Konik milin her hatveye karşılık gelen iç çap ölçüsü aşağıdaki formül kullanılarak hesaplanır;

konik kanat1

Burada;

d1=Helezonun son hatvesindeki mil çapı
d2=Helezonun ilk hatvesindedeki mil çapı
dh=Açınımı yapılacak hatvedeki mil çapı

Yazıya burada son veriyorum. Umarım bilgilendirici bir yazı olmuştur. Lütfen görüşlerinizi, eksik ya da hatalı gördüğünüz kısımları yorum olarak bizimle paylaşmayı ihmal etmeyin.

Helezon Taşıyıcılarda Kapasite Hesabı

Pth =  π x D² / 4 x t x n x g x Ψ x 60      [ Ton/Saat ]
Q = Helezon kapasitesi ( t/h )
D = Helezon çapı ( m )
t = Helezon hatvesi ( m )
n = Helezon devri ( d/dk )
g = Taşınan mal yoğunluğu ( t/m³ )
Ψbugday = 0.38
Ψun        = 0.50
ΨÇay     = 0.25
 
GÜÇ
 

Pth = Q/ 367 x IL±HI

HELEZON DEVRİ (n) SEÇİMİ

Ağır malzemelerin taşınmasında devir 50 (rpm, d/dk) i geçmemelidir.
Hafif malzemelerin taşınmasında helezon devri 150 (rpm, d/dk) i geçmemelidir.
Taşınan malzemelerin özgül ağırlğı, aşındırma özelliği, helezon çapı arttıkça helzon devri (n) daha düşük tutulmalıdır.

HELEZON ÇAPI (D) SEÇİMİ

Taşınacak malzemenin granül büyüklüğü homojen ise Helezon çapı D en büyük granül parça büyüklüğünden 12 kat fazla olabilir.
Taşınacak malzeme granül büyüklüğü değişken (heterojen) ise helezon çapı D en büyük granül parça büyüklüğünden sadece 4 kat büyük seçilmelidir